Deventer kiest voor een stad, dorpen en wijken waarin inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen leven, elkaar weten te vinden en elkaar ondersteunen. Hulp en ondersteuning zijn daarbij dichtbij en toegankelijk. Zo worden inwoners die hulp nodig hebben om mee te doen in de samenleving het best geholpen. Deze aanpak vormt de kern van de Deventer werkwijze en krijgt lof in het rapport Van verhelpen naar voorkomen van het Toezicht Sociaal Domein (TSD). Reden voor Mirjam Sterk, minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, om Deventer te bezoeken.
Lori van Egmond, directeur-bestuurder van Vriendendiensten, ontving de minister maandag 7 september bij het Zelfregiecentrum Deventer, onderdeel van Vriendendiensten.
“Binnen het Zelfregiecentrum kunnen inwoners met mentale klachten of een psychische kwetsbaarheid werken aan hun mentale balans en verder herstel. Ontmoeting, onderlinge steun, contact met ervaringsdeskundigen en het volgen van de zogenoemde herstelcursussen vormen de basis. Deze aanpak vermindert de druk op de zorg en draagt bij aan een betere kwaliteit van leven. Dat hebben we aan de minister kunnen laten zien.”
Minister Sterk ging tijdens haar bezoek in gesprek met bezoekers en ervaringsdeskundigen. Daarbij kreeg zij een dringende oproep mee.
Beloon preventie
Wethouder Rik van Wijk (Wmo) deed de oproep:
“Hier bij Vriendendiensten in Deventer hebben we de minister laten zien dat ‘voorkomen in plaats van verhelpen’ werkt. Door nauw samen te werken met verschillende zorgpartijen worden mensen sneller en beter geholpen, in hun eigen omgeving.
Wij investeren hierin omdat we ervan overtuigd zijn dat dit een goede werkwijze is. Daarmee houden we de kosten voor langdurige zorg laag, en daar gaat de minister over. Een sterke sociale basis en laagdrempelige ondersteuning zijn onze sterke punten. We hopen daarin gesteund te worden door het Rijk.”
Twee concrete vragen
De oproep van de gemeente Deventer en de betrokken zorgpartijen is te vertalen in twee concrete vragen:
- Kunnen gemeenten een vast budget krijgen voor preventie, zodat zij niet afhankelijk zijn van tijdelijke financiering?
- Kan er geld voor meerdere jaren beschikbaar komen, zodat gemeenten blijvend kunnen investeren in preventie, zelfredzaamheid en een sterke sociale basis?
In de praktijk
In Deventer zijn verschillende voorbeelden te zien van hoe deze werkwijze in de praktijk wordt gebracht.
De Deventer Wally’s, sociaal werkers, helpen huisartsen om inwoners met sociale of psychische vragen snel naar passende ondersteuning te begeleiden. Ook kunnen inwoners zonder indicatie terecht bij leer- en werkbedrijf Bij Tjoonk. Daar kunnen zij hun dagritme en werkvaardigheden behouden en een mbo-1-opleiding volgen.
Via Vriendendiensten kunnen inwoners bovendien preventief werken aan hun mentale gezondheid.
Bevestiging in TSD-rapport
Dat de Deventer aanpak succesvol is, wordt bevestigd in het TSD-rapport Van verhelpen naar voorkomen uit april 2025.
Het Toezicht Sociaal Domein beoordeelt hoe gemeenten hun taken uitvoeren op het gebied van zorg, welzijn, jeugdhulp, participatie en ondersteuning van inwoners. In het rapport stelt TSD vast dat de gemeente Deventer een overkoepelende visie heeft op het versterken van de sociale basis en het voorkomen van problemen bij inwoners.
TSD constateert dat Deventer al een aantal jaren werkt aan de ‘beweging naar de voorkant’ en is positief over de koers van de gemeente.
Toekomstbestendige wijken
Die visie komt samen in de ontwikkeling van toekomstbestendige wijken. Deventer staat voor grote uitdagingen op het gebied van woningbouw, zorg, leefbaarheid en veiligheid. Daarom kiest de gemeente voor een aanpak waarin deze thema’s met elkaar worden verbonden.
Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen, elkaar ontmoeten en helpen en ondersteuning dichtbij krijgen.
Wethouder Matthijs Nijboer (Toekomstbestendige wijken): “Op die manier bouwen we samen aan buurten waar iedereen mee kan doen, gelijke kansen krijgt en zich kan ontwikkelen. Daar zetten we ons iedere dag voor in.”
